Assertief communiceren met de DESC-methode

Vaak vrezen we de reactie van de ander en kiezen we er voor om niet te reageren. Dat is echter ook geen oplossing, want je blijft zo met het probleem zitten.

Hoe kan je nu toch opkomen voor jezelf, en tegelijk ook rekening houden met je gesprekspartner?

Een zeer doeltreffende en direct toepasbare techniek om op een assertieve manier een boodschap over te brengen, is de DESC-techniek.

De DESC-methode biedt verschillende voordelen bij het aanpakken van conflicten en het verbeteren van communicatie:

1. Structuur: De methode biedt een duidelijke en gestructureerde aanpak voor het bespreken van problemen. Dit helpt om het gesprek georganiseerd en doelgericht te houden.

2. Objectiviteit: Door te beginnen met het beschrijven van feitelijke gedragingen in plaats van te oordelen, bevordert de DESC-methode objectiviteit. Hierdoor worden discussies minder emotioneel geladen.

3. Eigen verantwoordelijkheid: Het gebruik van "Ik"-verklaringen moedigt de spreker aan om verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar gevoelens en perspectief, waardoor een defensieve reactie bij de ander kan worden verminderd.

4. Constructieve oplossingen: De methode omvat het aandragen van specifieke suggesties voor positieve verandering. Dit bevordert de samenwerking bij het vinden van oplossingen voor het conflict.

5. Focus op gedrag: Door te richten op observeerbaar gedrag in plaats van op de persoon zelf, helpt de DESC-methode om de discussie gericht te houden op concrete acties die kunnen worden gewijzigd.

6. Bewustwording van consequenties: Het benoemen van mogelijke gevolgen, zowel positief als negatief, zorgt ervoor dat alle betrokkenen begrijpen waarom het probleem belangrijk is en wat er op het spel staat.

7. Verbeterde communicatie: Door een gestructureerde aanpak te bieden, helpt de DESC-methode de communicatie te verbeteren en conflicten op een respectvolle manier aan te pakken, wat bijdraagt aan een gezondere en productievere omgeving.

Het toepassen van de DESC-methode vereist oefening, maar het kan een waardevol instrument zijn voor het oplossen van conflicten op de werkplek en in andere sociale situaties.

Hoe pas je de DESC-methode toe?

De DESC-methode geeft je vier stappen om een moeilijke boodschap duidelijk en respectvol te brengen. In deze praktische uitwerking sluit je af met een concrete afspraak: commitment. Zo bespreek je ook hoe jullie verdergaan.

1. Describe: beschrijf het gedrag of de situatie

Benoem wat je hebt gezien of gehoord. Wees concreet en vermijd aannames over de bedoelingen van de ander. Zeg bijvoorbeeld wanneer iets gebeurde en wat er precies werd gevraagd of gedaan.

Voorbeeld: “Bert, de afgelopen drie vrijdagen heb je me aan het einde van de middag gevraagd om een taak over te nemen.”

2. Explain: leg uit wat dit met jou doet

Vertel welke invloed de situatie op jou of je werk heeft. Spreek vanuit jezelf. Een ik-boodschap zoals “Ik voel me onder druk gezet” zegt iets over jouw ervaring. “Ik vind dat jij egoïstisch bent” blijft een oordeel over de ander.

Voorbeeld: “Daardoor moet ik mijn eigen werk verschuiven. Dat geeft me spanning, omdat ik mijn planning niet kan afwerken.”

3. Suggest a solution: stel een concrete oplossing voor

Maak duidelijk wat je wilt veranderen. Formuleer een haalbaar verzoek of geef je grens aan. Je hoeft niet eerst toe te geven om respectvol te kunnen zijn. Laat ruimte om samen te bespreken hoe de oplossing eruit kan zien.

Voorbeeld: “Vandaag neem ik de taak niet over. Ik stel voor dat we zulke vragen voortaan uiterlijk donderdag bespreken, zodat we kunnen bekijken wie ruimte heeft.”

4. Consequences: benoem de voordelen of gevolgen

Leg uit waarom je voorstel helpt. Benoem een concreet voordeel voor de samenwerking of een realistisch gevolg als de situatie blijft bestaan. Gebruik deze stap niet als dreigement en beloof geen resultaat dat je niet kunt garanderen.

Voorbeeld: “Dan kunnen we het werk vooraf verdelen en hoeven we op vrijdag minder op het laatste moment te schuiven.”

Sluit af met commitment: maak een afspraak

Vraag naar de reactie van de ander en leg vast wat jullie afspreken. Een voorstel is pas een gezamenlijke afspraak als jullie het daarover eens zijn. Is er nog geen akkoord? Bespreek dan wat haalbaar is, terwijl je je eigen grens duidelijk houdt.

Voorbeeld: “Kunnen we afspreken dat je zulke verzoeken uiterlijk donderdag met me bespreekt? Wat heb jij nodig om dat te kunnen doen?”

Een volledig voorbeeld van de DESC-methode

“Bert, de afgelopen drie vrijdagen heb je me aan het einde van de middag gevraagd om een taak over te nemen. Daardoor moet ik mijn eigen werk verschuiven. Dat geeft me spanning, omdat ik mijn planning niet kan afwerken. Vandaag neem ik de taak niet over. Ik stel voor dat we zulke vragen voortaan uiterlijk donderdag bespreken, zodat we kunnen bekijken wie ruimte heeft. Dan kunnen we het werk vooraf verdelen en hoeven we op vrijdag minder op het laatste moment te schuiven. Kunnen we dat afspreken?”

Breng je boodschap rustig en geef de ander ruimte om te reageren. Je hoeft de stappen niet als één lange monoloog uit te spreken. De structuur helpt je om het gesprek voor te bereiden; tijdens het gesprek blijf je luisteren en verduidelijken.

Wat als de ander weerstand biedt?

De DESC-methode garandeert niet dat de ander meteen akkoord gaat. Je kunt begrip tonen voor diens situatie en tegelijk bij je grens blijven.

Als Bert zegt: “Maar ik heb echt niemand anders”, kun je antwoorden: “Ik begrijp dat je een oplossing zoekt. Ik kan de taak vandaag niet overnemen. Laten we bekijken met wie je de planning kunt bespreken.”

Vermijd dat je steeds nieuwe argumenten toevoegt om je grens te verdedigen. Herhaal rustig wat wel en niet mogelijk is. Als jullie er samen niet uitkomen, bespreek dan wie kan helpen om prioriteiten of verantwoordelijkheden te verduidelijken.

In deze video legt communicatiecoach Jerko Bozikovic uit hoe je deze DESC-techniek kunt toepassen.

Meer weten over hoe je assertiever kan communiceren? Bekijk de assertiviteitstraining

Verder oefenen met assertief communiceren

Wil je beter begrijpen wat assertiviteit inhoudt? Lees ons artikel over assertief gedrag en het verschil met passief en agressief reageren.

Wil je de DESC-methode oefenen met situaties uit je eigen werk? In de driedaagse assertiviteitstraining werk je met communicatietechnieken, rollenspellen en gerichte feedback. Bekijk ook het overzicht van onze assertiviteitsopleidingen om een passende training te kiezen.