Overtuigend presenteren? Gebruik je body language

Begin met deze vier aandachtspunten: je houding, oogcontact, handgebaren en plaats in de ruimte.

1. Kies een stabiele, comfortabele houding

Ga met beide voeten op de grond staan, iets uit elkaar. Houd je knieën ontspannen en kies een houding waarin je gemakkelijk kunt ademen en spreken. Je hoeft je lichaam niet in een vaste pose te dwingen.

Merk je dat je voortdurend heen en weer wiegt? Oefen dan om tijdens een belangrijke zin rustig te blijven staan. Je mag daarna opnieuw bewegen. Het gaat erom dat je bewegingen je verhaal ondersteunen.

Presenteer je zittend? Kies ook dan een comfortabele positie waarin je je naar je publiek kunt richten en je handen kunt gebruiken.

2. Verdeel je aandacht over je publiek

Neem vóór je opening even de tijd om naar je publiek te kijken. Begin wanneer je de aandacht hebt en spreek vervolgens naar verschillende mensen en delen van de ruimte.

Vermijd dat je voortdurend naar dezelfde persoon, je laptop of het scherm kijkt. Je hoeft ook geen vast aantal seconden oogcontact aan te houden. Zoek een manier die natuurlijk voelt en verschillende luisteraars betrekt.

Direct oogcontact is niet voor iedereen even comfortabel. Richt je aandacht in dat geval naar gezichten of verschillende delen van de groep, zonder jezelf tot langdurig oogcontact te dwingen.

3. Gebruik je handen om je uitleg zichtbaar te maken

Laat je handen ontspannen rusten wanneer je ze niet gebruikt. Geef ze vervolgens een functie in je verhaal: toon een verschil, geef een richting aan of ondersteun een opsomming.

Bijvoorbeeld: bij “We vergelijken twee mogelijkheden” kun je beide mogelijkheden met een afzonderlijk gebaar aanduiden. Bij een stappenplan kun je de verschillende stappen op je vingers meetellen.

Je hoeft niet bij elke zin een gebaar te maken. Vermijd ingestudeerde bewegingen die niet bij je uitleg passen. Handpalmen tonen is ook geen bewijs van eerlijkheid: de inhoud en context blijven belangrijk.

Gebruik je een afstandsbediening of kaartje met kernwoorden? Oefen ermee. Leg een pen of ander voorwerp weg wanneer je merkt dat je ermee speelt.

4. Beweeg met een duidelijke bedoeling

Ga bij voorkeur vrij voor je publiek staan. Een spreekgestoelte kan een barrière vormen en je uitnodigen om je eraan vast te klampen. Kies een plek waar iedereen je kan zien en waar je de projectie niet blokkeert.

Je kunt bewegen om een ander deel van de groep aan te spreken, iets aan te wijzen of een overgang in je verhaal te ondersteunen. Kies daarbij een afstand die past bij de ruimte en de situatie.

Blijf bij een belangrijk punt even staan. Voortdurend heen en weer lopen maakt het voor je publiek moeilijker om je bewegingen van je boodschap te onderscheiden.

Oefening: bekijk één minuut van je presentatie

Neem een korte uitleg op waarin je een idee of voorstel presenteert. Bekijk de opname eerst zonder geluid en daarna met geluid.

• Sta of zit je comfortabel en stabiel?
• Waar richt je je aandacht op?
• Welke gebaren ondersteunen je uitleg?
• Zijn er bewegingen die je vaak herhaalt zonder duidelijke functie?
• Passen je bewegingen bij het tempo en de inhoud van je verhaal?

Kies één aandachtspunt en neem dezelfde uitleg opnieuw op. Vraag eventueel iemand om concrete feedback: welke beweging hielp om je boodschap te volgen, en welke leidde af?

Wil je een demonstratie bekijken? Bekijk de video van Harald Van Beeck bij Maak je presentatie sterker met lichaamstaal.

Lichaamstaal is onderdeel van je presentatie

Gebruik deze tips samen met een heldere structuur en een goede voorbereiding. Je hoeft geen perfecte houding aan te nemen om een waardevol verhaal te vertellen.

Meer weten over het interpreteren van non-verbale signalen? Lees 5 waarheden over lichaamstaal. Heb je vooral last van zenuwen? Bekijk onze tips om met spreekangst om te gaan.

Oefenen met persoonlijke feedback

Wil je werken aan je houding, stem en contact met je publiek? Bekijk Presentatietechnieken: presenteren met impact of de tweedaagse opleiding Inspirerend spreken voor een groep.

Vergelijk de mogelijkheden op onze pagina over presentatietraining.

Ook buiten presentaties met lichaamstaal oefenen

Wil je houding, handgebaren en stemgebruik onderzoeken in gesprekken en overleg? Bekijk de opleiding Lichaamstaal en non-verbale communicatie.

Specifiek met je handen oefenen? Lees Hoe je handen gebruiken bij lichaamstaal? voor voorbeelden en een korte oefening.